ABARTILI İNTERNET KULLANIMI YAKLAŞIMLAR VE ÇIKIŞ YOLLARI

Genel yaklaşımlar
Çocuklar için potansiyel risk taşıyan pornografi, tehlikeli fikirler, olumsuz kişiler gibi bilgi ve görüntüler çok gösterişli bir şekilde internette ve ulaşılabilir durumda. Anne babaların çocuklarının internet kullanımına güvenme eğiliminde olduğunu gösteriyor. Aileler internet konusunda pek bilgili olmadıkları için bazı riskleri fark etmeyebilirler. Bu yüzden bu güven risklerin farkında olmamaktan ileri geliyor olabilir. Psikiyatrik ve psikolojik danışmanlar olası riskleri anne-babalara hatırlatabilir ve güvenli kullanım planı hazırlama konusunda yardımcı olabilir. Bu tarz planlar özellikle evde oturum açma ihtimali yüksek olan küçük çocukların etkili internet kullanım becerileri geliştirmelerine yardımcı olacaktır. Böylece ergenlikteyken ev dışında internete girdiklerinde bu bilgilerden ve alışkanlıklardan yararlanabilirler.
Ergenin internet konusunda kendi imkanlarını ve yapabileceklerini harekete geçirmek amaçlanmalıdır. Bunun için gelecekle ilgili planlar yapılmalı ve olumlu değişim için motivasyon odaklı yaklaşılmalıdır.

Empatik yaklaşılmalı ve bu ifade edilmelidir. Güven ve birlik duygusu ergen ve aile arasında olmalıdır. Ebeveyn ve gerekirse öğretmen pozitif vurgularla konuya yaklaşmalıdır (negatif vurgularla değil). Aile çocuğun kendi başına interneti azaltma yönünde amaca ulaşabilmesi için gereken yetkinliği sağlamasına cesaretlendirmek yoluyla yardımcı olmalıdır.

İnternet kullanma davranışı gerçekte çocuğun kendi çıkmazları ve DEHB ve davranım bozukluğunun getirdiği zorluklarla ilişkilidir. Çocuk ya da ergen zorluklardan bir kaçış aracı olarak ve rahatlamak amaçlı bir interneti enstrüman olarak kullanabilir. Bu yüzden yaklaşım tek başına internet kullanım davranışına değil, zorluklara neden olan yapısal ve gelişimsel bozukluklar ve zorlukların çözümüne yönelik olmalıdır.

Aile eksenli Yaklaşım
•Ailenin karakteristik yapısı ve değerleri internet kullanım planının nasıl olacağını belirlemede en önemli faktör
•Anne-babaların internetin güvenli kullanımı için çocuklarına yol gösterme sorumluluğunu üstlenmesi çok önemli
•Gençlerde internet ve madde kullanım bozukluğunda çalışmalarda en çok incelenmiş olan tedavi yöntemidir. Aşırı İnternet kullanım hakkında ailelere psiko-eğitim verilebilir (ailelerin belli seanslarda sanki özel eğitime alınması şeklinde). Uygulamalarda anne-baba ve aileye yardım edilmesi, destek programındaki kişilerin aktif olarak yardıma katılması sağlanabilir
•Anne-babayla ilişkileri, anne-ba¬basıyla iyi geçinip geçinmediği, ebeveyninin kendisiyle ilgilenip ilgilenmediği, diğer kardeşlere göre kendisine olan ilginin nasıl olduğu ayrıntılı bir şekilde incelenebilir.

•Anne ve baba çocuklarıyla internet kullanım biçimleriyle ilgili konuşmak için cesaretlendirilmelidir. Çocuklarla açık iletişim kurmak, internet kullanımını yapılandırmada anne-babalara yardımcı olacağı gibi diğer önemli konuları konuşmanın da yolunu açacaktır.

•Anne-babalar destek için düzenli olarak öğretmenler, psikolojik danışmanlar, bilgisayar öğretmenleri gibi uzmanların tavsiyelerinden ve rehberliğinden yararlanmaya çalışmalılar. Anne-babalar deneyimlerini seminerler aracılığıyla birbirleriyle paylaşmaya teşvik edilmeliler. Bu destekler, internet ve diğer teknolojilerle ilgili güncel bilgileri takip etme konusunda anne-babaları motive edecektir.

•Aileler, internette aile etkinlikleri yapmayı göz önünde bulundurmalılar. Bilgisayarın çocuğun odasında olmasındansa oturma odasında olması çocuğun internetteki etkinliklerini gözlemleyebilmek için etkili olabilir. Aile içinde o hafta internetten yararlı hangi bilgilerin öğrenildiğiyle ilgili paylaşım konuşmaları yapılabilir.

•İnternetteki potansiyel risklerin haritasını çıkartmak ve bu riskleri tanıtmak iyi bir başlangıç noktası olabilir. Aileler internet konusunda pek bilgili olmadıkları için bazı riskleri fark etmeyebilirler.

•Anne-babalar, çocuklarının uygun olmayan sitelere erişmelerini engelleyen, internette kimlerle konuştuklarını takip etmelerini ve uygunsuz alışverişlerin yapılmadığından emin olmalarını sağlayan ‘’yazılımlar’’ konusunda bilgi sahibi olmalılar. Aile seminerlerinde aileler birbirlerini kullandıkları yazılımlar konusunda bilgilendirebilirler.

•İnternette geçirilecek süreyi, kabul edilebilir online konuşma içeriklerini ve internet etiği gibi online davranışları konu edinen bir “aile sözleşmesi” hazırlanabilir. Bu sözleşme, izin verilebilir aramalar uygunsuz yazışmalara kaydığında veya koruyucu yazılımı atlatacak programlar kullandıklarında ne kadar süreyle bilgisayarı kullanamayacaklarına dair net ve anlaşılır kurallar içermelidir

•Özel bilgileri internet üzerinden vermeyi ve ilanlar, sohbet odaları üzerinden tanışılan kişilerle yüz yüze görüşme ayarlamayı yasaklayan net kurallar belirlenmelidir. Özel hayata saygı duymak gibi interneti etik kullanma kurallarını çocuklara öğretme sorumluluğunu üstlenmek anne-babaların temel sorumluluklarından biridir.

•Anne-babalar, çocuklar için internet erişimini evdeki diğer ayrıcalıklardan biri gibi görmeliler. İnternet kullanımı, sorumluluk gösterme temeline dayanır ve bu hak çocukların ellerinden alınabilir. Kurallar tam olarak belirlendiğinde, anne-babalar, çocuklarının eleştirel ve güvenli internet kullanıcısı olma yolunda ilerlediğine dair biraz daha güvende hissedebilirler.
Aile fertleri arasında iletişimin iyileştirilmesi; kopuk olan aile fertleri arasındaki iletişim farkındalık ve bilinçlendirme eğitimiyle belli bir düzeye getirilebilir, bu durum diğer aile fertlerinin tedavi ve/veya destek programlarına katılımlarıyla artırılabilir.

Bunlar Yapılmalıdır

Başlangıçta güven ilişkisi kurulmaya ve internet ile ilgili problem tanımlan­maya çalışılmalıdır. Gündelik yaşam ve internet problemi öyküsü hakkında bilgi alınmalıdır. Aşırı internet kullanımı ve buna bağlı gelişen aile ve arkadaş ilişkilerinde sorunlara ek olarak düzenli yaşama, ders çalışamama, düşük okul başarısının varlığı sorgulanmalıdır.

Yalnızlık hissedip hissetmediği ve kendine olan güveninin nasıl olduğu sorgulanır, bu yönde sıkıntı varsa kendisini önemli ve değerli hissettiren ve yalnızlığını ortadan kaldıran ailesel ve çevresel destek sistemleri sağlanmalı, ergen sosyal beceriyi artıran etkinlikler ve sosyal etkileşimlere katılması için yönlendirilmelidir.

Bu çocuklar genellikle yalnız ve kendi halinde olabildikleri için internetten arkadaş edinme gibi bir telafi yolunu seçmek zorunda kalabilirler. Buna gereksinimleri kalmayacak şekilde arkadaşlarının olduğu yapılandırılmış ortamlar sunulursa interneti arkadaş edinme enstrümanı olarak kullanma ihtiyaçları ortadan kalkabilecektir.

“İnternetten uzak kaldığında yoksunluk yaşama”, “sinirli olma”, “internet­siz yaşamın önemini yitirmesi”; “aile yaşamındaki, okul yaşamındaki ve sosyal yaşamdaki başarısızlık”  gibi İnternet bağımlılığı belirtilerini ortadan kaldırmak için amaca uygun, somut etkileşim ve kazanımların olduğu keyif veren ve genci mutlu eden spor aktiviteleri ve sosyal etkinliler seçenek olarak sunulmalıdır, çocuk ya da genç kendisini doğal bir şekilde ve spontane olarak böyle ortamlarda bulmalıdır.

İnternet kullanım zamanı ve kullanılan internet işlevinin tespiti yapılmalıdır. İnternet kullanan çocuklarda duygu-durum değişkenliği ya da sorunu problemli-öfkeli davranışlar daha çok olabildiği için duygu durumunun ve öfkesinin kontrolünü sağlamak, öfkesini ve problemli internet kullanımını tetikleyen faktörleri ortadan kaldırmak hedef olmalıdır.

İnternet bağımlılığı sorununun çözümünde en önemli aşama gencin internet problemiyle ilgili farkındalık kazanmasıdır. Bu kazanım problemler somut olarak ortaya konularak ve danışmanlık içeren bir destek programı sağlanarak yapılabilir.

 

Özgün Yaklaşımlar

  • İnternet kullanımı ile aile çocuk ya da genç ile çatışmamalı, güç savaşına girmemeli ve kesin yönlendirici bir algı oluşturmamalıdır. Bunun yerine internet kullanımı dizayn edilmeli ve daha amaca uygun şekilde yapılandırılmalıdır.
  • Farklı saatlerde interne­tin kullanılması (kullanımın günün daha aktif olmayan saatlerine kaydırılması)
  • Erişim süresinin sınırlandırılması (günde 4 saat kullanıyorsa başlangıçta 3 daha sonra 2 saate indirilmesi)
  • Dış durdurucuların kul­lanılması (yatak odası ya da çocuğun kendi odasından alınarak ortak kullanım alanı olan salona internet kullanımının sağlanması)
  • İnternetin planlı kullanılması (sadece oyun oynama ve sohbet yerine araştırma ve bilgi edinme amaçlı internet kullanım saatinin olmasını, belli oranda ebeveynlerle birlikte interaktif bir şekilde ve etkileşim içinde internet kullanımını içermektedir. Bu aynı zamanda ebeveynin kontrolü sağlamada elini güçlendirebilir)
  • Alternatif aktivitelerin planlanması (evde önceden planlanan, çocukla birlikte geçirilen ve sadece ona özgü olan zaman dilimlerinin aktif ve keyifli bir şekilde paylaşılması, ev dışında düzenli, çocuğun yeteneğine uygun ve keyif alınan etkinliklerin planlanması ve yapılması haz ve keyif veren internet kullanım gereksinimini azaltacaktır. Ayrıca nitelikli, planlı ders çalışan ve interneti daha çok bilgi edinme amaçlı kullanan uygun rol model arkadaşlarla karşılaşması ve onlarla düzenli paylaşım içinde olması nitelikli internet kullanımı için bir motivasyon olacaktır)
  • Dönüşümlü internet kullanımı-ders çalışma (Ders çalışmayı ve ödevleri yeterince ve zamanında yapmayı engelleyen internet kullanımı ileri boyutta ise ödev-internet-ödev-internet şeklinde ardışık olarak ders yapmak çocuğun öğrenme stiline daha uygun olabilir ve akademik başarı kaybı bu şekilde belli düzeyde önlenebilir)

Sonuç olarak

‘’Dışa dönük olmayan içe kapalı çocuklar çareyi internet kullanımında bulabilir. İnternet aracı onun bir arkadaşı ve sırdaşı olabilir. Hem iletişim kurma gereksinimini karşılamak hem de o renkli dünyadan haz alıp rahatlamak için interneti kullanması aslında onun için belki bir çıkış yolu. Böyle durumlarda çocuğun ve gencin sosyal işlevselliğini ve becerisini artırmaya yönelik her yaklaşım  kaçınılmazdır ve ‘olmazsa olmaz’ dır.

 

Beğene bileceğinizi düşündüklerimiz...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir