Uzm. Dr. Zuhal ABANOZ; Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Nedir?

Uzm. Dr. Zuhal ABANOZ

Psikiyatri Uzmanı

 

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu nedir?

Medibafra Hastanesi….Bölümü’nden ….Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ( DEHB) hakkında bilgi verdi.  Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) hem çocukluk hem erişkin dönemi etkileyen, ailesel geçiş gösterebilen bir psikiyatrik bozukluk olduğunu söyleyen…”Çocukluk döneminde yüzde 5-10 oranında görülen DEHB erişkinlerde ise yüzde 3-5 oranında görülmektedir. DEHB bazen sadece dikkat eksikliği,  bazen de sadece dürtüsellik,  hiperaktivite  veya her ikisinin bir arada görüldüğü alt tipler olarak görülür” dedi.

BELİRTİLERİ NELER?

Çevre tarafından dağınık, aceleci, sabırsız, dalgın, unutkan, odaklanma güçlüğü çeken, fevri, bir konudan diğer konuya geçen, hep erteleyen, işleri son dakikaya bırakan kişiler olarak tanımlanır.  Öğretmeninizin çocuğunuz için “ Kendi sınıfta aklı başka yerde,  zeki ama kendini derse vermiyor,  çok aceleci, düşünmeden yanıt veriyor, eşyalarını sık sık unutuyor, arkadaşlarıyla konuşmaktan dersi dinleyemiyor”  şeklinde ifadeleri genelde altta yatan DEHB sorununa işaret eder. Bu özellikler çocuğun sürekli çevre tarafından sorumluluklarını yerine getirememesinden dolayı (sorumsuz olarak algılanır) uyarı almasına, sırasını bekleyememe, isteklerini, bazen duygu ve davranışlarını engelleyememe nedeniyle akran ilişkilerinde bozulmalara, çökkünlük yaşamaya, davranış sorunları ve bazen madde kullanımına giden süreçler yaşamasına neden olabilir.

DEHB’te ailelerin kafa karışıklığına neden olan bir durumda çocuk tarafından sevilerek yapılan bazı haz veren aktivite ve uğraşlarda yeteri kadar kalabilmeleri, saatlerce bilgisayar oyunları ile vakit geçirebilmeleri,  sıkılmamaları istese yapıyor fikrine kapılmalarına neden olur. Asıl sorunun disiplin eksikliğinin ya da çocuğunun sorumsuzluğu olarak adledilip her seferinde artan baskıyla denetim sağlanmaya çalışılır, ancak ya çok az başarılır ya da süreklilik kazanılamaz. DEHB beynin ön frontal bölgesinde görev odaklı dikkat işlevini gerçekleştiren dopamın ve norepinefrinin eksikliğiyle ortaya çıkan işlev bozukluğudur. Buna karşılık haz veren aktivite, bilgisayar oyunları oynama gibi durumlarda ise kısa süreli dikkatin gerektiği ve beynin haz bölgesinin aktive olması (nuc. accumbens) söz konusu olduğu için, çocuklar saatlerini harcadıkları halde sıkılma belirtileri göstermezler, ailelerin istese yapıyor düşüncesinin gelişmesine neden olur.

DEHB’te sorunlar akademik, sosyal ve davranışsal boyutlarda kendini gösterir. Okul ve ailede eleştiriye maruz kalan, kendi potansiyelini ortaya koyamayan ve kendi denetimini sağlayamayan çocuk, farklı arkadaş ortamlarının gönüllü kurbanı olabilir.

NASIL TEDAVİ EDİLİR?

DEHB’te durumun farkında olmak, aile ve öğretmen işbirliğinin sağlanması, DEHB çocuklarına yönelik davranışsal tekniklerin kullanılması, gerektiğinde bozulmuş aile içi iletişim için uzmanla görüşülmesi, ihtiyaç halinde gerekli tedavi için değerlendirilmesi bu sorunu yaşayan çocuklar için uygulanabilecek yaklaşımlardır.

 

Beğene bileceğinizi düşündüklerimiz...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir