100. YILDA SAMSUN’UN KÜLTÜR TURİZMİNE BAKIŞ – Yetkin Bulut

Share

Kültür Turizmi Nedir?

Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü kültür turizmini; bireylerin kültürel meraklarını gidermek amacıyla çalışma gezileri, sahne sanatları, festival ve diğer kültürel faaliyetlere katılmaları, anıtları ve sitleri ziyaret etmeleri ve hac ziyaretlerine katılmaları şeklinde tanımlamıştır.
Başka bir tanıma gire kültür turizmi; bir toplumun veya bir bölgenin sahip olduğu tarihi, sanatsal, bilimsel veya kültürel varlıklar tarafından bütünüyle ya da kısmen motive olan bireylerin yaptıkları ziyaretlerdir
Kültür turizminin temelinde çok çeşitli nedenler yatmaktadır. Müzelerin, eski sanat eserlerinin, tarihi yapıların, eski uygarlıkların ve onlara ait kalıntıların görülmesi isteği, araştırma, keşif ve dini amaçlı seyahatler, kütüphaneler, yerel mimari ve orijinal özellikler, yerel mutfak, müzik ve dans, festivaller ve fuarlar, tiyatro ve sinema, lisan ve edebi çalışmalar ve alt kültürleri tanıma arzusuyla yapılan seyahatler bireylerin bilgi ve görgülerini arttırmakta ve kültür turizmi kapsamında yer almaktadır.

Kültürel Turist

Kültür turizmi hareket amacı farklı kültürleri öğrenmek, bilgi ve deneyimini artırmak olan kültür turistini ortaya çıkarmıştır. Kültür turistleri aynı zamanda kültür düzeyi yüksek turistlerdir. Tüketim, kültür turizmi ürünü ile turistlerin memnuniyet göstergelerinden biridir. Bu nedenle kültür turistlerinin başlıca özelliklerinden biri de tüketim isteğine ve yüksek satın alma gücüne sahip olmalarıdır. Yüksek alım gücüne sahip bu kültür avcıları, seyahat etikleri yerlerde birtakım kültürel değişim ve anlayışa neden olurlar.
Kültür turist; diğer turistlerden daha fazla kazanan, tatildeyken daha fazla harcayan, genel halktan daha eğitimli, yaş ortalaması genellikle 50 yaş üstü olan, kitle turistlerinden genellikle ayrı, bireysel veya küçük gruplar içinde seyahat eden, seyahat zamanları genellikle nisan ayından başlayıp eylül ayına kadar olan döneme yayılabilen, tatildeyken bölgede daha fazla zaman ve para harcayan, diğer turizm aktivitelerinin aksine çevreye, tarihsel ve kültürel mirasa karşı daha duyarlı, iyi planlama ve organizasyon yapan, toplumsal statü, eğitim durumu, merak ve ilgi düzeyi diğer turizm türlerine katılanlardan yüksek, gidilen mekânın yöresel gelenek ve göreneklerine saygılı kişilerden oluşan kişilerdir.
Kültür turistlerin özellikleri şu şekilde sıralanabilir;
• Kültürel bir geziyi kişisel gelişim fırsatı ve ayrıcalık olarak görürler. Yani kendilerini farklı hissederler.
• Anlamlı bir kişisel deneyim peşindedir. Kendileriyle ve geçmişleriyle yüzleşmeyi severler.
• Keşfetmek isterler. Araştırmayı severler, kendi bilgileriyle keşfettiklerini yorumlar.
• Tarihi ve kültürel değerler ile doğal miras alanlarının tümünü içeren bütüncül bir deneyim ararlar.
• Yerel halka yaklaşmayı ve onlarla iyi ilişkiler kurmaya özen gösterirler.  Yerel çevrenin ve kültürel değerlerin sürdürülebilirliliğini önemserler.
• Festival, sergi, fuar vb. kültürel etkinliklere katılmaktan heyecan duyarlar.  Eğitim seviyeleri yüksektir .
• Bilgi iletişim araçlarını kullanmayı, gezgin sitelerini ve sosyal medyayı takip etmeyi severler.
• Kendi başlarına ön bilgi toplama özelliğine sahiptirler.
• Gezdiği yerlerdeki doğal ve kültürel değerleri koruma konusunda otokontrol sistemine sahiptirler.
• Analizcidirler. Tek bir amaçları yoktur.
• Gezi boyunca farkında oldukları her şey onlar için değerlidir.
• Politik kaygılardan uzak durup tüm kültürlere eşit yaklaşırlar.
• Büyük tur şirketleri ve turizm acenteleri yerine bireysel ya da küçük gruplarla seyahati tercih ederler

Kültürel Turizm Çeşitleri

Kültürel turizm çeşitlerini şu şekilde sınıflandırmak mümkündür;
1. Kültürel Miras Turizmi
a. Doğal ve kültürel miras
b. Somut değerler
i. Kültürel miras yapıları
ii. Mimari yapılar
iii. Dünya kültür mirası listesindeki yapılar
iv. Ulusal ve tarihi anıtlar
c. Soyut değerler
i. Literatür
ii. Sanat
iii. Folklor
d. Kültürel miras alanları
i. Müzeler
ii. Kütüphaneler
iii. Tiyatrolar
iv. Etkinlik lokasyonları
v. Önemli olayların yaşandığı yerler
2. Tematik Rotalar
a. Tema çeşitleri
i. Spiritüel
ii. Endüstriyel
iii. Sanatsal
iv. Gastronomik
v. Mimari
vi. Dilsel
vii. Yerel dil, lehçe
viii. Azınlıklar
3. Şehir Turizmi
a. Klasik şehir turları
b. Avrupa kültür başkentleri
4. Etnik Turizm
a. Yerel kültürlerin gelenekleri
b. Etnik çeşitlilik
5. Etkinlik Turizmi
a. Kültürel festivaller ve etkinlikler
i. Müzik festivalleri ve etkinlikleri
ii. Güzel sanatlar festivalleri ve etkinlikleri

6. Din Turizmi
a. Dinsel amaç ile dini alanların ve lokasyonların ziyaret edilmesi
b. Dinsel amaç olmadan dini alanların ve lokasyonların ziyaret edilmesi (Gidilen yerdeki kültürün ve mimarinin görülmesi amacıyla yapılan seyahatler)
c. Haç ziyaretleri
7. Yaratıcı Turizm
a. Geleneksel, kültürel ve sanatsal faaliyetler
i. Sahne sanatları
ii. Görsel sanatlar
iii. Kültürel miras ve literatür
b. Kültürel endüstri
i. Basılı eserler
ii. Multimedya
iii. Basın
iv. Sinema
v. Görsel-işitsel ve fonografik eserler
vi. Beceri, zanaat

Samsun’un Kültürel Turizm Açısından Değerlendirilmesi
Samsun sahip olduğu 17 ilçe açısından değerlendirildiğinde kültür turizmi açısından son derece önemli avantajlara sahiptir. Bu bağlamda Tekkeköy’deki mağaralardan İlkadım ilçesi içerisinde yer alan birçok tarihi esere kadar turistik ürüne sahip bir kent.
Teknolojinin baş döndürücü bir hızla geliştiği günümüzde teknolojiden çok akıllıca yararlanmak gerekir. Örneğin ilimiz içerisinde yer alan ve kültür turizmi çerçevesinde değerlendirebilecek ürünleri sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik uygulamaları mutlaka yapılmalıdır. Bu anlamda örneğin İlkadım sınırları içerisinde yer alan kültürel değerler başta yerel halk olmak üzere yerli ve yabancı turistin kullanımına sunulabilir. Kiosklar ve mobil uygulamalar ile bu durum desteklendiği zaman ilimize gelecek olan turist sayısı artırılmış olunacaktır.
Bu noktada ele alınması gereken bir diğer nokta da tematik rotaların oluşturulmasıdır. Bu bağlamda ister gastronomik rota oluşumu isterseniz de Ata yolunun gezilmesi olsun oldukça farklı sayıda rota oluşturabilir. Hatta yapay zeka ile desteklendiği zaman ilimizi ziyarete gelen turiste kaç gün ya da kaç saat kalacağı gibi parametreler sorularak anlık olarak turisti memnun edecek rota oluşturulabilir.
Tün bu yapılacak olan aktiviteler mutlaka çok dilli olarak hazırlanmalı ve internet ve sosyal medya mecraları ile eş güdümlü olarak götürülmelidir.
Eskişehir’de örneğin camın yapımını size özel olarak gösteriyorlar. Benzer şekilde Atatürk’ün bal mumu heykellerinin olduğu yerde size Atatürk’ün Eskişehir’e gittiği zaman yaptıklarını sanal ortamda gösteriyorlar. Samsun bu açıdan ele alındığı zaman birçok ile ile mukayese bile edilmeyecek kadar turistik zenginliğe sahip. Burada yapılması gereken turistik ürünü turist ile bir araya getirmektir. Hem sanal mecralar hem de reel mecralar bu anlamda aynı mesajı verecek şekilde planlanmalıdır. Kültür turistinin diğer turistlerden daha fazla harcadı gerçeği ile beraber düşündüğümüz zaman yapılması gereken bir an önce doğru planlama ile harekete geçilmesi gerekmektedir.

 

Yetkin Bulut

You may also like...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir