GELECEĞİN TEKNOLOJİSİ YAPAY ZEKA

Share

İnsanların aklını kurcalayan teknolojilerden yapay zeka, teknoloji ve bilimi bir araya getiren konulardan biri. Pek çok insan tarafından merakla gelişimi takip edilen yapay zeka, uzun yıllardır gelişimini sürdürmekte.

Peki, yapay zeka hakkında yeterli bilgiye sahip misiniz? Yapay zeka hakkında bildikleriniz ne kadar doğru? Yapay zeka nedir? Yapay zeka ne değildir? Yapay zeka nasıl ortaya çıktı?

Yapay zeka hakkında merak edilenleri sizler için derledik.

 

YAPAY ZEKA NEDİR?

Yapay zeka, bilgisayarın veya bilgisayar kontrolündeki bir robotun çeşitli faaliyetleri zeki canlılara benzer şekilde yerine getirme kabiliyetidir. Yapay zeka çalışmaları genellikle insanın düşünme yöntemlerini analiz ederek, bunların benzeri yapay yönergeleri geliştirmesine yöneliktir. Yani bilgisayarın, insanlar tarafından gerçekleştirilen görevleri yerine getirmesini sağlar. Başka bir deyişle, Yapay zeka bilgisayarın insanlar gibi düşünmesini sağlar. Makinelerin karmaşık sorunları insana benzer şekilde çözmesine yardımcı olur. Zeka ve akıl gerektiren sorunlar artık bilgisayar yardımıyla etkili bir şekilde çözülebilir.

Yapay zeka programları karmaşık verilerdeki kalıpları tanıması, tecrübelerinden faydalanması ve insanlar tarafından alınan kararları uygulaması için insan bilgisine ihtiyaç duymaktadır. Yapay zeka sistemleri bir şeyler gözlemlemekte ve daha sonra önceden belirlenmiş parametreler temelinde onu tanımaya çalışmaktadır. Dolayısıyla, belirli bir duruma göre yapay zeka sistemleri, sorunu çözmek için görev yapmakta ve buna tepki vermektedir. İdealist olarak yaklaşıldığında tamamen insana özgü, hissetme, davranışları öngörme, karar verme gibi şeyleri gerçekleştirebilen yapay zeka ürünleri, genel olarak robot adı ile adlandırılır.

 

YAPAY ZEKA İSMİ NEREDEN GELİYOR?

“Yapay zekâ” kavramının geçmişi modern bilgisayar bilimi kadar eskidir. Fikir babası, “Makineler düşünebilir mi?” sorunsalını ortaya atarak makine zekâsını tartışmaya açan Alan Mathison Turing’dir. 1943’te II. Dünya Savaşı sırasında Kripto analizi gereksinimleri ile üretilen elektromekanik cihazlar sayesinde bilgisayar bilimi ve yapay zekâ kavramları doğmuştur.

Çeşitli şifre algoritmaları ve veri çalışmaları ile birlikte ortaya çıkan Makine Zekası kavramı, ilk bilgisayarlardan bugünkü akıllı telefonlara kadar, üretilen tüm teknolojik cihazların, insan temel alınarak geliştirildiğini ortaya koymaktadır.

Eski dönemlerde çok yavaş gelişse de günümüze kadar önemli adımların atıldığı yapay zeka, bugün yetenekli robotların ortaya çıkması ile ne kadar ilerlendiğini ortaya koymaktadır.

 

İLK YAPAY ZEKA ÇALIŞMALARI

İlk olarak McCulloch ve Pitts tarafından, insan davranışları gösteren ürün geliştirme odağındaki yapay zeka çalışmaları, yapay sinir hücreleri ve farklı bilim dallarından yararlanılarak, robotlara çeşitli fonksiyonlar atayabilme özelliğini getirdi. Bununla birlikte fabrikalardaki tek kollu robot çalışanların ilk adımları atılmış oldu.

 

SEMBOLİK VE SİBERNETİK YAPAY ZEKA

Sembolik ve Sibernetik yapay zeka çalışmaları, farklı akımlar olmasına karşın iki akım da başlangıçta kötü bir kaderle karşılaşmış ve her iki tarafta da çalışmalar beklendiği gibi sürdürülememiştir. Sembolik yapay zeka çalışmalarında robotlar insanların sorularına beklenen tepki ve cevapları tam olarak veremezken, Sibernetik yapay zeka tarafında ise yapay sinir ağlarının bekleneni vermemesi, iki taraftaki çalışmaların tam anlamı ile başarılı olamadığını ortaya koymuştur.

 

BAŞARISIZLIKLAR YAPAY ZEKA ÇALIŞMALARINI ETKİLKEDİ Mİ?

Yapay zeka, farklı taraflarda geliştirilen Sembolik ve Sibernetik yapay zeka çalışmalarında yaşanan başarısızlıklar sonrasında, farklı dallar ve düşünceler yerine tek bir amaç ile devam edecek uzman yapay zeka çalışmalarının ortaya çıkmasını sağlamıştır.

Uzman yapay zeka kavramı, yapay zeka çalışmalarını hareketlendirmiş olsa da, ortaya çıkan yapay zeka ürünlerinin, üzerinde çalışılan şey hakkında yeterli bilgiye sahip olmaması durumu, çeşitli sorunları beraberinde getirmiş.

Fakat ortaya çıkan sorunlara akılcı çözümler getiren yapay zeka geliştiricileri, yapay zekayı ticari seviyeye ulaştırmayı başarmışlar ve ilerleyen dönemlerde ortaya çıkan yapay zeka endüstrisi ile milyar dolarlık cirolar elde edilmesi, çalışmaların başarılı sonuçlandığını göstermiş.

 

YAPAY ZEKA VE MAKİNE ÖĞRENMESİ AYNI ŞEY Mİ?

İki terim zaman zaman birbirlerinin yerine kullanılıyor olsa da farklı anlamlara geliyorlar. Yapay zeka daha geniş bir alanı kaplarken, makine öğrenmesi yapay zekanın en sık karşılaşılan uygulamasıdır.

Makine öğrenmesi yapay zekanın, verilere ulaşıp insan desteği olmadan bu verilerden yeni bilgiler edinen bilgisayar programları geliştirmek için kullanılan bir dalı. Makine öğrenmesi konsepti, makinelere veriye ulaşım izni verdikten sonra kendi başlarına öğrenmelerini sağlayabileceğimiz varsayımına dayanır.

Yapay zeka ise, aralarında makine öğrenmesi, doğal dil işleme, sonuç algoritmaları gibi birçok teknolojiyi içerisinde barındıran bir kavramdır.

 

YAPAY ZEKA TEKNOLOJİLERİ GELECEKTE NASIL DEVAM EDECEK?

Gelecek yıllarda yapay zeka çalışmaları için iyi ya da kötü senaryoların bulunduğunu belirtmemiz gerekiyor. Kimileri için bazı bilim kurgu filmlerindeki gibi insanları kontrol eden robotların ortaya çıkması ihtimali varken, kimleri içinse robotların gelecekte insanlara hizmet etmesi ya da zor işleri gerçekleştirebilmesi durumları söz konusu.

Bu konu hakkında birçok farklı senaryo var. Fakat şu bir gerçek ki yapay zeka teknolojileri daha şimdiden birçok sektörde kolaylık sağlamaya başladı bile. Tarım, sanayi, sağlık, medya, yazılım geliştirme, teknoloji, çağrı merkezleri, eğitim, perakende sektörü, kullanıcı deneyimleri, otomotiv, enerji ve madencilik, imalat, teknik destek ve daha birçok sektörde yerini almaya başlayan yapay zeka teknolojileri gelecekte kuşkusuz daha geniş bir alanda daha etkin bir rol alacaktır.

 

ROBOTLAR İNSANLARIN İŞLERİNİ ELİNDEN Mİ ALACAK?

Yapay zeka teknolojisi ve robotik biliminin gün geçtikçe gelişerek farklı sektörlerde kendisine yer edinmesi robotlar insanların işlerini elinden mi alacak sorusunu gündeme getiriyor. Elbette yapay zeka ve robotlar insanlığa kolaylık sağlaması için var. İnsanlığın daha ileriye gidebilmesi için geliştirilen yapay zeka teknolojileri bir çok sektörde insan gücünün önüne geçecek işleri kolaylaştıracak, hızlandıracak ve ileriye taşıyacaktır. Tabi bu aynı zamanda daha fazla insanın yapabileceği işleri bir yapay zekanın tek başına daha hızlı, daha başarılı, daha az riskle ve daha az maliyetle yapabileceği anlamına geliyor. Öyle ki sürücüsüz otomobiller şoförlerin, haber yazabilen yapay zeka yazılımları muhabirlerin, hatta ameliyat yapabilen yapay zekaya sahip robotlar doktorların bile işlerini elinden alabilir. Tabi aynı zamanda yapay zeka teknolojilerinin gelişmesi le birlikte yeni iş alanları oluşabilmesi de muhtemel.

 

ROBOTLAR DÜNYAYI ELE GEÇİREBİLİR Mİ?

Herkes I,Robot ve Matrix gibi yapay zekayı konu alan bilim kurgu filmlerini izlemiştir. Bu filmleri izlerken ve teknolojinin bu gelişimini gözlemlerken hepimizin aklına şu soru geliyor. Gerçekten ilerde robotlar dünyayı ele geçirebilirler mi?

Dünyada Einstein’dan sonra en büyük fizikçi olarak bilinen Stephan Hawking’in yaptığı çalışmalar herkes tarafından çok ilgi görmüştür. Çalışmaları, yazdığı tezler ve söylediği tarafsız görüşleri Hawking’i dünyanın en ünlü bilim insanı yapmıştır. Hawking,  Zeitgeist 2015 konferansında yaptığı demeçlerde yapay zeka konusuna da yer vermiştir. Merak edilen o meşhur soruyu da cevaplamıştır. Hawking’e göre yapay zeka bu hızla gelişmeye devam ederse bundan 100 yıl sonra dünyayı ele geçirebilir. Neden mi? Çünkü bu gün dünya üzerindeki en zeki varlığın neler yaptığını gözlemlemiştir. Savaşlar, küresel ısınma, ırkçılık, terör, katliam, sömürüler, çevre kirliliği, açlık… Bunları yapan insandan daha zeki bir varlık kendi çıkarları için neler yapmaz?

Kuşkusuz Hawking soruya eleştirel bir cevap vermiş olsa da bu konuda da hem olumlu hem de olumsuz birçok farklı bakış ve cevap var. Sorunun ise şimdilik net bir cevabı olmamakla birlikte bizlere gerçeği zaman gösterecek.

 

EN ÇOK TERCİH EDİLEN 10 YAPAY ZEKA TEKNOLOJİSİ

1955 yılında yeni ortaya çıkan bilgisayar bilimi alt disiplinini tanımlamak için kullanılmaya başlanan yapay zeka tabiri günümüzde kimi uzun zamandır var olan kimisi ise görece yeni olan birçok teknolojiyi ve aracı kapsamakta. Aşağıda bu yapay zeka teknolojileri arasında en çok tercih edilen ve geliştirilen alanlardan 10 tanesi yer almakta.

1- Doğal Dil Oluşturma: Bilgisayar verisinden metin üretmek anlamına gelir. Şu an müşteri hizmetleri, rapor hazırlama ve iş zekası yorumlarını özetlemek amacıyla kullanılmakta.

 

2- Konuşma Algılama: İnsan konuşmasını bilgisayar uygulamaları için faydalı formatlara dönüştürür. Şu an interaktif ses tepkisi sistemlerinde ve mobil uygulamalarda kullanılmaktadır.

 

3- Sanal Aracılar: Forrester sanal aracılar için “medyanın şu anki gözdesi” tabirini kullanmakta. Bu aracılar basit sohbet botlarından insanlarla ağ kurabilen gelişmiş sistemlere kadar uzanmakta. Şu an müşteri hizmetleri ve destek için ve akıllı ev yöneticisi olarak kullanılıyor.

 

4- Makine Öğrenimi Platformları: Algoritma, API, geliştirme ve eğitim araç setleri, veri sağlar ve modelleri tasarlamak, eğitmek ve uygulamalara, süreçlere ve diğer makinelere dağıtmak için bilgi işlem gücü sunar. Şu an çoğu “tahmin veya sınıflandırma” içeren çok sayıda kurumsal uygulamada kullanılmakta.

 

5- Yapay Zeka Optimizasyonlu Donanımlar: Yapay zeka merkezli kompütasyonel işleri randımanlı şekilde çalıştırmak üzere tasarlanmış ve oluşturulmuş grafik işleme birimleri (GPU) ve aygıtlardır. Şu an derin öğrenme uygulamalarında büyük bir fark yaratmaktadırlar.

 

6- Karar Yönetimi: Yapay zeka sistemlerine kural ve mantık katan ve ilk ayar/eğitim ve süregelen bakım ve ince ayar için kullanılan motorlardır. Olgunlaşmış bir teknoloji olan karar yönetimi birçok kurumsal uygulamada kullanılmakta, otomatik karar verme süreçlerini kolaylaştırmakta ya da bizzat yapmaktadır.

 

7- Derin Öğrenme Platformları: Çoklu soyutlama katmanları olan yapay sinir ağlarından oluşan özel bir çeşit makine öğrenimidir. Şu an esas olarak örüntü algılamasında ve çok büyük veri setleri tarafından desteklenen sınıflandırma uygulamalarında kullanılmakta.

 

8- Biyometrik: İnsanlar ve makineler arasında başta dokunma algılaması, konuşma ve beden dili olmak üzere daha fazla doğal etkileşim olmasını sağlar. Şu an temel olarak pazar araştırmalarında kullanılmakta.

 

9- Robotik Süreç Otomasyonu: Betikleri ve diğer yöntemleri kullanarak insan eylemlerini otomatikleştirir ve böylece iş süreçlerinde verimliliği arttırır. Şu an için insanların belli bir işi veya süreci gerçekleştirmesinin çok pahalı veya verimsiz olduğu yerlerde kullanılmakta.

 

10- Metin Analizi ve NLP: Doğal dil işleme (NLP) cümle yapısı ve anlamı, duygusu ve  niyeti anlayışını istatistik ve makine öğrenimi yöntemlerini kullanarak metin analizini destekler. Şu an fraud tespiti ve güvenlik alanlarında, birçok otomatik asistanda ve yapılandırılmamış veri madenciliği için geliştirilen uygulamalarda kullanılmakta.

 

 

You may also like...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir