HİBRİT GAZETECİLİĞE MERHABA DEYİN

Share

Gelecek İletişim Araştırmaları’nın yazılı basının 2040 yılına dek 51 ülkede yok olacağına dair kehaneti oldukça ateşli tartışmalara neden olmuştu. Ama kehanet henüz tutmadı ve yazılı basın bitecek derken hibrit gazetecilik doğdu.

İngiltere merkezli Gelecek İletişim Araştırmaları başkanı Ross Dawson 2010 yılında yaptığı açıklama ile yazılı basının 2040 yılına kadar 51 ülkede son bulacağını söylemiş ve yazılı basın neslinin hangi ülkelerde, hangi tarihlerde tükeneceğine dair bir de dünya haritası yapmıştı. Haritada renkler ne kadar sıcaksa o ülkenin yazılı basını o kadar erken ölecek diye belirtiliyordu.

Dawson gazetelerin neslinin tükenmesine yol açacak olan başlıca etkenleri ise şöyle sıralıyordu.  Cep telefonları ve e-okuyucuların artan performansları, Haber baskı maliyetlerinde artış, Dijital haber mekanizmalarının paraya çevrilebilirlik trendindeki yükseliş, Reklam trendleri, Ekonomik büyüme, Medya düzenleyici yasaların düzeyi ve hükümetlerin medya desteği.

Tahmine göre ABD’de yazılı basın 2017’de, İngiltere’de 2019’da, Almanya’da 2030’da, Türkiye ve Rusya’da 2036’da son bulacaktı ama öyle olmadı.

Dijital devrim basılı gazetelerin varlığını tehdit eden gelişmelerle hayatlarımızı derinden etkilemiş olsa da dijital devrimin gündeme getirdiği kaçınılmaz gelişmeleri dijital fırsatlara çevirmeyi başaran akıllı gazete yönetimleri hayata geçirdikleri bir dizi yeni iş modelleriyle, “Basılı gazetelerin sonu mu geldi?” sorusunu ertelemeyi başardılar. Yazılı gazetecilikten digitale geçiş sürecini başlatan ama yazılı gazetecilik anlayışının beklendiği kadar erken son bulmaması ile her ikisini birlikte yürüten yeni bir gazetecilik türü gelişti.

Bu türe yeni ve melez bir gazetecilik modeli olan “hibrit gazetecilik” diyoruz. Bir yandan basılı gazeteciliği kendi temel mantığı içinde sürdürürken, öbür yandan da geleneksel anlayışın yanına dijital devrimin getirdiği olanakları ekliyorsunuz, iki ayrı tür gibi görünen ama özü itibariyle her ikisi de “gazetecilik” olan bu iki tarz, birbirini besliyor ve geliştiriyor. Bu gelişimler ise hibrit gazetecilik modelini geliştiriyor.

KEHANETLER TUTMADI

Sonuç olarak, Gelecek İletişim Araştırmaları başkanı Ross Dawson ve Microsoft’un kurucusu Bill Gates gibi bazı uzmanların öngördüğü, “10-20 yıl içinde basılı gazeteler bitecek” kehaneti, hibrit medyanın atılımları nedeniyle, geçerliliğini kaybetmiş durumda ve onun yerine hibrit gazetecilik hayatımıza girmiş durumda.  Hibrit gazeteciliğin dünyadaki başarılı örneklerine bakacak olursak Amerika’da “The Wall Street Journal, The New York Times”, İngiltere’de “The Financial Times ile Daily Mail”, Almanya’da Springer grubunun sancak gemisi “Bild”, Norvec’te Schibsted grubunun “VG” gazeteleri gibi birçok örnek gösterebiliriz. Bu hibrit gazeteler baskı ve dijital’in bütün imkanlarını kullanmakta ve basılı reklamların kaybını, dijital alanda telafi yönüne gitmekte. Dünyadaki en başarılı gazete web sitelerinden biri olan Daily Mail’in sitesi, bugün Amerika’da, Avrupa’dan çok daha fazla takip edilmekte ve bu yüzden de oralarda geniş bir haber ağı kurmuş durumda.

Ülkemizde ise yazılı basının zor günler geçirdiği bu dönemlerde yavaş yavaş hibrit gazetecilik anlayışını benimseyen ve yazılı basında olduğu kadar digital de güçlenmeye başlayan medya kuruluşları var. Hala tartışılmakta olan yazılı basının son bulabileceği konusu hibrit gazeteciliğin gelişmesi ile birlikte bu sürecin uzun bir süre daha devam edeceğini ve yazılı basının ömrünün sanıldığından daha fazla süreceğini gösteriyor. Yazılı basının bir kültür olduğunun ve bu sürecin tamamlanabilmesi için bu kültüre sahip kuşağın değişmesi gerektiğini unutmamak gerekir. Bütün bunlar gösteriyor ki yazılı basının ölüm ilanı fazla erken verilmiş. Henüz uzunca bir süre zamanı var.

 

YAŞAR TUNCEL

You may also like...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir