SAMSUNLU SİNEMACILAR 1 – Süreyya Duru / İLKER MUTLU

Share

Benim gibi ilk gençliği ‘80li yıllarda geçen Samsunlular, büyük ihtimalle Bankalar Caddesi’nde Bafra yönünde ilerlerken sol yanda kalan eski binanın duvarına asılı büyük DURU FİLM tabelasını hatırlayacaklardır. Samsun Yeşilçam’ın Yeşilçam olduğu devirlerde sinemamızın önemli dağıtım merkezlerinden biriydi ve dolayısıyla filmlerin konuları, başrol oyuncuları ve gösterilecekleri salonlar konusunda belirleyiciydi de.

Samsun’dan çıkan pek çok tanınmış, hatta çoğunun Samsunlu olduğunu bilmediğimiz sinema çalışanı, prodüktör, oyuncu, yönetmen var. Bu kişileri, elimden geldiğince kimseyi atlamamaya çalışarak, sizlere tanıtmaya çalışacağım.

 

Süreyya DURU

Süreyya Duru, bunların en önemlilerinden biri. Ben onun o Bedrana (1974), Kara Çarşaflı Gelin (1975), Güneşli Bataklık (1977) gibi vurucu politik filmlerini ticari yapımlarından çok önce gördüm. Tabi yönetmenin öncesi de vardı.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bedrana

Süreyya Duru, 1930 Samsun doğumludur. Babası Naci Duru’nun yapımcı olması sebebiyle sinema dünyasının içinde doğmuştur. Galatasaray Lisesi’ni, ardından da İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. 1955’te prodüksiyon amirliğiyle girdiği sinemada kısa zamanda yetişerek 1960’ta ilk filmini yönetti ve Murat Film adında kendi şirketini de kurarak, babası gibi yapımcılık da yapmaya başladı. 1961’de vizyona giren bahsettiğim ilk filmi 1958 Yunan Güzeli seçilen Gisela Dali ve Fikret Hakan’ı bir araya getiren, İstanbul’da Aşk Başkadır idi. Film, William Wyler klasiği Roma Tatili’nin (Roman Holiday, 1953) uyarlamasıydı.

Kara Çarşaflı Gelin

Nispeten usta işi bir gerilim filmi olan Dişi Örümcek’e (1963) değin ticari hikayelerle oyalandı. Derken 1966’da başlayacağı Cüneyt Arkın’lı Malkoçoğlu serisiyle hem aktörün şöhretini pekiştirmesini sağladı, hem de büyük ticari başarı kazandı. 1971’de Sinderella Kül Kedisi ile o yıllarda furyaya dönüşen masal filmlerine katkıda bulundu.

Güneşli Bataklık

Duru ‘70lerin başında ele aldığı ve aslında sadece tiyatroda bilinen riskli bir aktör olan Rüştü Asyalı’yı başrole taşıyarak ürettiği Keloğlan filmleriyle de hasılat rekorları kırarak yapımcılıktan gelen ticari zekasını yitirmemiş olduğunu herkese gösterdi.

Fatmagül’ün Suçu ne?

1974’teki Bedrana ile yönetmenin hayatında yeni bir sayfa açılmış oldu ve birbiri ardına ödüllü başyapıtlar geldi: Yukarıda saydığım politik üçlemenin peşine Necati Cumalı uyarlaması Derya Gülü (1979), Vedat Türkali’nin güçlü senaryosundan Fatmagül’ün Suçu Ne (1986), Macit Koper’in senaryolarından Uzun Bir Gece (1986), Çil Horoz (1987) ve 1988 tarihli vasiyet filmi Ada. Son film yönetmenin ölümü nedeniyle kızı tarafından tamamlanır.

Ada

Bedrana, 1974’te Çekoslovakya’da yapılan Karlovy Vary Film Şenliği’nde, 11. Antalya Film Şenliği’nde  ve 4. Yarımca Sanat Şenliği’nde ödüller aldı. Yine Kara Çarşaflı Gelin 1977’deki Antalya Film Festivali’nden, Güneşli Bataklık da 1978 Karlovy Vary Festivali’nden ödülle döndü.

 

 

İLKER MUTLU

You may also like...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir